Βιομηχανικό σχέδιο είναι η εξωτερικά ορατή εικόνα του συνόλου ή μέρους ενός βιομηχανικού ή βιοτεχνικού προϊόντος, η οποία προκύπτει από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που έχει (πχ. η γραμμή, το σχήμα, το χρώμα κλπ). Πρόκειται για μια πνευματική επινόηση που αφορά ένα κινητό αντικείμενο.
Στις κατηγορίες προϊόντων για τις οποίες μπορεί να ζητηθεί προστασία βιομηχανικού σχεδίου συγκαταλέγονται τα κοσμήματα, τα είδη ένδυσης και υπόδησης, τα είδη διατροφής, υφαντουργίας, επίπλωσης και διακόσμησης, καθώς οι συσκευασίες, οι συσκευές και τα μηχανήματα, οι κατασκευές, τα παιγνίδια αλλά και πολλές άλλες κατηγορίες συμπεριλαμβανομένων ακόμα και των χαρακτήρων και τυπογραφικών συμβόλων.
Η προστασία
Ο τίτλος προστασίας που χορηγείται στον δικαιούχο ενός βιομηχανικού σχεδίου ή υποδείγματος είναι το Πιστοποιητικό Καταχώρησης Σχεδίου ή Υποδείγματος διάρκειας έως και 25 ετών. Το σχέδιο ή το υπόδειγμα τελεί υπό προστασία αφού κάνετε αίτηση και στη συνέχεια καταχωρηθεί στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας. Ο OBI λειτουργεί και ως Γραφείο Παραλαβής αιτήσεων για διεθνές πιστοποιητικό, ενώ η ολοκλήρωση της διαδικασίας πραγματοποιείται το Διεθνές Γραφείο στη Γενεύη .
Ειδικότερα, η αίτησή σας θα γίνει δεκτή εφόσον το προτεινόμενο δημιούργημα σας είναι νέο και έχει ατομικό χαρακτήρα. Συγκεκριμένα, πρέπει μέχρι την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για χορήγηση του πιστοποιητικού καταχώρισης σχεδίου ή υποδείγματος, το σχέδιο να μην έχει δημοσιευθεί ή να έχει διατεθεί στο κοινό, ακόμα και κάποιο πανομοιότυπο σχέδιο ή υπόδειγμα. Ο ατομικός χαρακτήρας διασφαλίζεται, εφόσον η εντύπωση που δημιουργεί στον καταναλωτή είναι διαφορετική από τα αντίστοιχα που κυκλοφορούν στην αγορά.
Αποκλεισμός από την κατοχύρωση
Ο ΟΒΙ δεν θα μπορέσει να κάνει δεκτό το αίτημα για πιστοποίηση όταν το υποψήφιο σχέδιο είναι αντίθετο στη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη, καθώς ακόμη τα χαρακτηριστικά της μορφής του προϊόντος στο οποίο ενσωματώνεται το σχέδιο ή υπόδειγμα υπαγορεύονται αποκλειστικά από την τεχνική του λειτουργία. Επίσης, αποκλείεται από τη διαδικασία όταν τα χαρακτηριστικά του προϊόντος του οποίου πρέπει οπωσδήποτε να αναπαραχθούν με την ακριβή μορφή και τις διαστάσεις τους για να είναι δυνατή η συναρμολόγηση ή η μηχανική σύνδεση με άλλο προϊόν.
Στην ίδια αίτηση για το πιστοποιητικό μπορούν να ενταχθούν μέχρι πέντε σχέδια, τα οποία όμως να ανήκουν στην ίδια υποκατηγορία ή να είναι μέρη του ίδιου συνόλου ή της ίδιας σύνθεσης.
Μετά την κατοχύρωση ο δικαιούχος κατέχει την αποκλειστικότητα στη χρήση και την εμπορική εκμετάλλευση, δηλαδή να το κατασκευάζει, να το διαθέτει στην αγορά, να το εξάγει, εισάγει κ.λ.π.. Η χρήση από τρίτους απαιτεί την άδειά του και πιθανόν την καταβολή αντιτίμου.
Σημειώνεται ότι σε περίπτωση που δεν κατοχυρωθεί δεν υφίσταται μονοπωλιακό δικαίωμα εκμετάλλευσης του βιομηχανικού σχεδίου και άρα κάθε τρίτος μπορεί να το χρησιμοποιεί και να το εκμεταλλεύεται χωρίς τη συγκατάθεση του δημιουργού.
Συνεπώς, εάν πέσετε θύμα αντιγραφής ή παραχάραξης, το πιστοποιητικό σας καλύπτει: μπορείτε να προσφύγετε στη δικαιοσύνη και με να ζητήσετε την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον. Μάλιστα, σε περίπτωση που ζημιωθείτε δικαιούστε αποζημίωση ή το ποσό που συγκέντρωσε ο παραβάτης, ο οποίος οικειοποιήθηκε το βιομηχανικό σχέδιο. Ακόμη μπορείτε να ζητήσετε να αποδώσει την αξία της άδειας εκμετάλλευσης. Τέλος δικαιούστε να αιτηθείτε την καταστροφή των κίβδηλων προϊόντων τρίτων ή την απόδοσή τους σε εσάς.
.
Εάν προβληματίζεστε για την πιστοποίηση του σχεδίου σας επικοινωνήστε με την BCLA, οι γνώσεις θα σας λύσουν τα χέρια, ώστε να τα προϊόντα σας να καταπλήξουν την αγορά.