Βασική προϋπόθεση για τη χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας στην Ελλάδα και στην Ευρώπη είναι ο τεχνικός χαρακτήρας της εφεύρεσης. Με τον όρο αυτό εννοείται ότι η εφεύρεση θα πρέπει να επιλύει κάποιο τεχνικό πρόβλημα.
Συνεπώς εξαιρούνται όσα επιτεύγματα δεν θεωρούνται εφευρέσεις (ν. 1733/1987, άρθρο 5, παρ. 2, άρθρο 52 (2) EPC):
- Οι ανακαλύψεις,
- οι επιστημονικές θεωρίες,
- οι µαθηµατικές μέθοδοι,
- οι αισθητικές δημιουργίες,
- τα σχέδια,
- οι κανόνες και οι µέθοδοι για την άσκηση πνευματικών δικαιωμάτων για παιχνίδια και για την άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων
- καθώς και τα προγράμµατα ηλεκτρονικών.
Στις μη εφευρέσεις εντάσσονται κι εκείνα τα επιτεύγματα, τα οποία θεωρείται ότι δεν επιδέχονται βιομηχανική εφαρμογή. Ακόμη εξαιρούνται επιτεύγματα που ενώ θεωρούνται εφευρέσεις, δεν τους απονέμεται δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.
Α. Επιτεύγματα που δεν θεωρούνται εφευρέσεις
Συγκεκριμένα, στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται εφευρέσεις που δεν έχουν τεχνικό χαρακτήρα, αλλά αφορούν ανακαλύψεις, επιχειρηματικές μεθόδους (business methods) ή μαθηματικές θεωρίες. Με αυτό το σκεπτικό αμφισβητείται η δυνατότητα κατοχύρωσης λογισμικού στην Ευρώπη (από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας) με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, επειδή πολλές φορές δε δίνουν λύση σε τεχνικά, αλλά μόνο σε μαθηματικά ή οικονομικά ή επιχειρηματικά προβλήματα.
Ωστόσο, πιο πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου Προσφυγών του Ευρωπαϊκού Γραφείου Ευρεσιτεχνιών ερμηνεύουν την προϋπόθεση του τεχνικού χαρακτήρα ευρύτερα, δηλαδή δέχονται ότι μια μέθοδος που χρησιμοποιεί τεχνικά μέσα (Η/Υ) ή που συνδυάζει τεχνικά και μη τεχνικά χαρακτηριστικά διαθέτει τεχνικό χαρακτήρα, με αποτέλεσμα να καθίσταται εφεύρεση με την έννοια της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για τα Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας.
Σε ότι αφορά στην ανακάλυψη θεωρείται ότι είναι η γνώση κάποιου υλικού ή κάποιας μεθόδου που υπήρχε ήδη στη φύση, δεν ήταν γνωστή στον άνθρωπο και κάποια στιγμή κάποιος την εντόπισε και τη δημοσιοποίησε. Επειδή η ανακάλυψη δεν προϋποθέτει καμία δημιουργική τεχνική συμβολή εκ μέρους του ανθρώπου και για τον λόγο αυτόν δεν συνιστά εφεύρεση. Όμως διαφοροποιείται ως προς την αξιοποίηση καθώς και τη χρήση της ανακάλυψης σε ένα προϊόν ή μία μέθοδο ή μια βιομηχανική εφαρμογή, γιατί τότε πιθανότατα συνιστά εφεύρεση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εφαρμογή της ενέργειας σε συσκευές.
Σχετικά με τις μη εφευρέσεις όπως είναι ο αισθητικές δημιουργίες δεν θεωρούνται εφευρέσεις. Ωστόσο, μπαίνουν κάτω από την νομική ομπρέλα ως πνευματικά έργα και χάρη σε αυτές αποδίδονται στο δημιουργό τους πνευματικά δικαιώματα.
Επίσης, δεν απονέμεται δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, στα σχέδια, στους κανόνες και στις μεθόδους για την άσκηση πνευματικών δραστηριοτήτων, για παιχνίδια και για την άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων, όταν ζητείται κατοχύρωση για αυτά καθαυτά τα παραπάνω αντικείμενα. Για παράδειγμα ένα παιχνίδι μπορεί να λάβει δίπλωμα αρκεί ο εφευρέτης να μην αξιώνει την αναγνώριση της ευρεσιτεχνίας για τους κανόνες του.
Β. Επιτεύγματα που δεν επιδέχονται βιομηχανική εφαρμογή
Στα επιτεύγματα που δεν επιδέχονται βιομηχανική εφαρμογή και εξαιρούνται από το δίπλωμα (ν. 1733/1987, άρθρο 5, παρ. 5, 6 & 7) ανήκουν οι μέθοδοι χειρουργικής και θεραπευτικής αγωγής για το σώμα ανθρώπου ή ζώου και οι διαγνωστικές μέθοδοι, που εφαρμόζονται στο σώμα ανθρώπου ή ζώου. Στην εξαίρεση δεν περιλαμβάνοντα τα προϊόντα, οι ουσίες ή οι συνθέσεις που χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή των παραπάνω μεθόδων. Για παράδειγμα δεν αναγνωρίζεται ως εφεύρεση βιομηχανικής εφαρμογής η μέθοδος του στεφανιογραφήματος, όμως χορηγείται το εν λόγω δίπλωμα στις ουσίες που χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή αυτής της διαγνωστικής μεθόδου.
Γ. Σε επιτεύγματα που ενώ θεωρούνται εφευρέσεις, δεν απονέμεται δίπλωμα
Από την απονομή διπλώματος εξαιρούνται για λόγους δημοσίου συμφέροντος και για άλλους λόγους (ν. 1733/1987, άρθρο 5, παρ. 8) οι εφευρέσεις που η εφαρμογή τους ή η δημοσίευσή τους αντίκειται στη δημόσια τάξη ή στα χρηστά ήθη. Στην ίδια κατηγορία συγκαταλέγονται εφευρέσεις που αφορούν σε ποικιλίες φυτών, στα είδη ζώων, στις βιολογικές μεθόδους παραγωγής φυτών ή ζώων. Χορηγείται ωστόσο Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας σε μικροβιολογικές μεθόδους και προϊόντα που παράγονται με αυτές τις μεθόδους.
Προσοχή! Ο νόμος προβλέπει ότι δίπλωμα ευρεσιτεχνίας χορηγείται και για εφεύρεση που γνωστοποιήθηκε μέσα στους έξι μήνες πριν την κατάθεση της αίτησης για χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Ειδικότερα, επιτρέπεται εάν η γνωστοποίηση οφείλεται σε καταχρηστική ενέργεια σε βάρος του αιτούντος ή του προσώπου που του έχει εκχωρηθεί το δικαίωμα.
Επίσης επιτρέπει την χορήγηση ακόμη και στην περίπτωση παρουσίασης της εφεύρεσης σε επίσημα αναγνωρισμένη έκθεση. Βέβαια, ο αιτών έχει υποχρέωση κατά την κατάθεση της αίτησης να αναφέρει ότι η εφεύρεσή του έχει παρουσιαστεί σε έκθεση και να προσκομίσει σχετική βεβαίωση.
Για τυχόν απορίες ή υποθέσεις προς διερεύνηση, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με την BCLA και ένας εξειδικευμένος συνεργάτης μας θα εξετάσει προσεκτικά την περίπτωσή σας.